Ketonen. Wat zijn het? En waarmee meten mensen ze?

Koolhydraat arm eten. En dat om af te vallen. Steeds meer mensen lijken zich te storten op dit type dieet. We noemen dit ook wel een ketogeen dieet. Nieuw is het zeker niet. Het zoveel mogelijk weglaten van koolhydraten is in veel soorten diëten opgenomen. Atkins deed het, en 100 jaar geleden waren er ook al instellingen die een dergelijk dieet voorschreven. Hoe dan ook, nu is het hip.

Ketogeen dieet

Bij een ketogeen dieet eet je zeer weinig koolhydraten, maar juist wel weer veel vetten. Het is de bedoeling dat je lichaam – op den duur – vetten gaat gebruiken voor energie in plaats van koolhydraten. Op deze manier verbrand je dus vet en val je af.

Normaliter worden koolhydraten gebruikt voor energie. Deze koolhydraten worden omgezet in glucose (suiker) en dit levert energie op. Bij het ketogeen dieet komt er weinig suiker in het bloed. Het lichaam haalt die energie in dat geval uit vet. En bij het afbreken van vetten komen ketonen vrij. Dit proces heet ketose: de vetverbrandingsfase.

Wat zijn ketonen precies?

Ketonen zijn zuren. Die zuren worden in de lever aangemaakt wanneer vet door lichaam wordt aangesproken als energiebron. En dit kan voorkomen bij het ketogeen dieet. Dat willen ze mensen die een dergelijk dieet volgen ook. Sommigen gaan juist hard sporten op het moment dat ze in ketose zijn. In dat geval is het uitstoten van ketonen gewenst.

Er zijn drie verschillende types ketonen: bèta-hydroxyboterzuur, acetoacetaat en aceton. Deze komen vanuit de bloedstroom in de urine terecht. Aceton verlaat het lichaam via de adem. Dit kan je soms ook ruiken wanneer iemand in ketose is.

Wat is ketoacidose?

De voornaamste oorzaak van het aanmaken van ketonen bij mensen met diabetes is gebrek aan insuline. Wanneer er te weinig insuline in het bloed aanwezig is, kan het lichaam de glucose niet opnemen. Het lichaam zoekt een andere brandstof om energie te krijgen en gaat vetten verbranden. Daarbij komen afbraakstoffen vrij: ketonen.

Ketonen verzuren het bloed, en dat heet ketoacidose. Het verschilt per persoon hoe lang het duurt voordat bij een langdurige hyper diabetische ketoacidose optreedt. Zelfs de bloedglucosewaarde waarbij ketoacisose kan optreden, is per persoon verschillend.

Dit is gevaarlijk en kan zelfs de doos tot gevolg hebben. Vooral bij kinderen is het een risico. Ketoacidose heeft ook in de jaren na de diagnose nog effect. Na ketoacidose is de HbA1c nog zeker 15 jaar gemiddelde hoger.

Het ketogeen moet met diabetes altijd gepaard gaan met begeleiding. Overleg met arts wat te doen.

Waarom ketonen meten?

Het draait dus om ketose. En dit kan gemeten worden. Bij ketose stijgt het ketonengehalte in het bloed. En dit gehalte kan met een simpel bloedtestje worden aangetoond. Dit wordt gedaan door bloed te prikken in de vinger. Je bent in ketose als het ketonengehalte tussen 0.5 en 3.0 mmol/L ligt. Er zijn vrij veel glucosemeter die ook ketonen kunnen meten. Gewoon vanuit huis.

About H.R. Janssen

Werkzaam in de gezondheidszorg sinds 1994. Heeft niet veel op met conservatisme (beroepsmatig dan). Volgt de laatste ontwikkelingen op het gebied van patiënt zelfmanagement op de voet. De gezondheidszorg kan beter!

View all posts by H.R. Janssen →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *